Ochrona przed wysoką temperaturą musi stać się standardem budowlanym

Od wielu lat w Europie odnotowuje się znacznie więcej dni upalnych w ciągu roku: Pomieszczenia pozostają ogrzane przez wiele tygodni i nawet w nocy prawie się nie ochładzają. Problemy z układem sercowo-naczyniowym i koncentracją, słaba jakość snu, zmęczenie oraz wynikająca z tego niższa wydajność stały się dla wielu osób i firm nieodłączną częścią lata. „Zagrożenia związane z falami upałów są nadal niedoceniane” – uważa Andreas Kraler, wspólnik zarządzający Grupy HELLA. „Ochrona przed upałami nie jest kwestią budżetu, lecz zdrowia i sprawiedliwości społecznej. Dlatego nie należy traktować tej kwestii jako przedmiotu partyjnych rozgrywek. „Rząd federalny, kraje związkowe i gminy ponoszą odpowiedzialność za szybkie dostosowanie budynków publicznych do wysokich temperatur oraz skuteczną ochronę ludności przed skutkami nasilających się fal upałów”. Dlatego firma HELLA wzywa do zmiany sposobu myślenia w polityce, gospodarce i społeczeństwie: Ten, kto dziś buduje lub remontuje, musi myśleć nie tylko o przyszłych zimach, ale także o przyszłych okresach letnich.

Bez względu na to, czy chodzi o mieszkanie, biuro, szkołę, przedszkole, szpital czy dom opieki – to, jak bardzo ludzie odczuwają upał, zależy w znacznym stopniu od jakości budynków, w których przebywają. Duże, niezacienione powierzchnie szklane, brak zewnętrznej ochrony przeciwsłonecznej oraz niewystarczająco ocieplone elewacje i dachy powodują, że pomieszczenia wewnętrzne bardzo się nagrzewają i zatrzymują ciepło przez wiele godzin. Szczególnie narażone są poddasza, starsze budynki oraz nowoczesne szklane fasady. A przecież ochrona przed letnim upałem to przede wszystkim kwestia odpowiedniego planowania. W miejscach, gdzie budynki są konsekwentnie osłonięte przed słońcem i wyposażone w skuteczne rozwiązania w zakresie ochrony przeciwsłonecznej, temperatura wewnątrz pozostaje niższa nawet o 10 stopni Celsjusza. Nie tylko poprawia to komfort mieszkania, ale także zapewnia zdrowsze miejsca pracy, lepsze warunki do nauki oraz przyjemniejsze otoczenie dla dzieci, pacjentów i osób wymagających opieki.

Wysokie temperatury w pomieszczeniach mają bezpośredni wpływ na zdrowie. Zły sen, zmęczenie i problemy z koncentracją utrudniają codzienne życie wielu osobom. Jednocześnie spada wydajność i produktywność. W biurach i zakładach pracy wzrasta obciążenie pracowników, w szkołach i przedszkolach nauka staje się trudniejsza, podczas gdy szpitale i placówki opiekuńcze muszą chronić osoby szczególnie narażone. Upały stają się zatem w coraz większym stopniu zagrożeniem gospodarczym i społecznym. Brak klimatyzacji i niewystarczająca ochrona przed słońcem powodują nie tylko problemy zdrowotne, ale także wyższy wskaźnik absencji chorobowej, spadek wydajności oraz rosnące koszty energii wynikające z intensywniejszego korzystania z klimatyzatorów.

Skutki fal upałów dotykają ludność w różnym stopniu. Szczególnie narażone są osoby starsze, dzieci, osoby cierpiące na choroby przewlekłe oraz osoby o niskich dochodach. Osoby mieszkające w źle wyremontowanych mieszkaniach lub pracujące w miejscach bez odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej są często bezbronne wobec upałów. Jednocześnie wiele gospodarstw domowych nie może sobie pozwolić na energochłonne klimatyzatory lub chce unikać ich użytkowania ze względów finansowych oraz w celu ochrony klimatu. „Zewnętrzna ochrona przeciwsłoneczna chroni zdrowie, poprawia jakość życia, a jednocześnie zmniejsza zapotrzebowanie na energię potrzebną do chłodzenia” – uważa Kraler. „Brakuje wiążących standardów i powszechnych programów wsparcia, dzięki którym skuteczna ochrona przed upałami stałaby się dostępna dla wszystkich”.

Pomimo rosnących temperatur ochrona przed upałem w okresie letnim obszarze budownictwa i renowacji jest wciąż często traktowana jako element zapewniający komfort. O ile izolacja termiczna, systemy grzewcze i efektywność energetyczna już od dawna stanowią obowiązkowe elementy projektowania budowlanego, brakuje podobnych norm dotyczących ochrony przed przegrzaniem w okresie letnim. W związku z tym firma HELLA apeluje o konsekwentne uwzględnianie ochrony przed wysokimi temperaturami w przepisach budowlanych, programach wsparcia i strategiach renowacyjnych. Dotyczy to nie tylko budownictwa mieszkaniowego, ale również budynków biurowych, zakładów produkcyjnych, szkół, przedszkoli, szpitali, placówek opiekuńczych i innych budynków użyteczności publicznej. Pomieszczenia wewnętrzne muszą pozostać dostępne do użytku nawet podczas fal upałów.

Skuteczna ochrona przed upałem zaczyna się od powłoki budynku. Zewnętrzna ochrona przeciwsłoneczna w postaci rolet, żaluzji fasadowych, żaluzji lub markiz, zatrzymuje energię słoneczną jeszcze przed szybą okienną i zapobiega nagrzewaniu się powierzchni szklanych oraz wnętrz. W przeciwieństwie do wentylatorów czy zasłon wewnętrznych rozwiązanie to działa bezpośrednio na źródło problemu i trwale ogranicza napływ ciepła. Biorąc pod uwagę, że koszt zewnętrznej ochrony przeciwsłonecznej stanowi średnio zaledwie od jednego do trzech procent całkowitych kosztów budowy – w zależności od nieruchomości – inwestycja ta jest niewielka w porównaniu z korzyściami, jakie przynosi. Kolejna zaleta: Zewnętrzną ochronę przeciwsłoneczną można zamontować w wielu budynkach bez konieczności przeprowadzania kosztownych przebudów. Dzięki temu zmniejsza się zapotrzebowanie na energochłonne chłodzenie, a jednocześnie poprawia się komfort, stan zdrowia i efektywność energetyczna. 

W obliczu coraz częstszych fal upałów zewnętrzna ochrona przeciwsłoneczna staje się kluczowym elementem infrastruktury budynków odpornych na zmiany klimatu. „Z punktu widzenia fizyki budowlanej zewnętrzna ochrona przeciwsłoneczna jest najskuteczniejszym środkiem ochrony przed upałem i można ją zamontować w ciągu zaledwie kilku tygodni” – mówi Kraler. „Rozwiązania są dostępne już od dawna. Obecnie potrzebna jest wiedza techniczna decydentów, jasne standardy oraz programy wsparcia, które oprócz zaopatrzenia w ciepło gwarantowałyby również ochronę przed upałami jako wyposażenie podstawowe. „Dla lepszego zdrowia, lepszej jakości życia i większej sprawiedliwości”.